LUẬT GIÁO DỤC ĐẠI HỌC 2025

PHỔ BIẾN NHỮNG NỘI DUNG CỐT LÕI

LUẬT GIÁO DỤC ĐẠI HỌC 2025

(Luật số 125/2025/QH15)

Luật Giáo dục đại học 2025 (Luật số 125/2025/QH15) – văn bản pháp lý có ý nghĩa nền tảng, định hình lại toàn bộ cách thức tổ chức, quản trị và vận hành hệ thống giáo dục đại học Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới; đồng thời tác động trực tiếp, sâu rộng đến chiến lược phát triển và mô hình quản trị của Đại học Kinh tế Quốc dân (NEU). Bản tổng hợp dưới đây giúp toàn thể viên chức, người lao động nắm vững cấu trúc, nội dung trọng tâm của Luật và và định hướng triển khai thực hiện.

I. CẤU TRÚC, QUY MÔ VÀ HIỆU LỰC CỦA LUẬT

1. Thông tin chung

– Tên văn bản: Luật Giáo dục đại học 2025

– Số hiệu: 125/2025/QH15

– Ngày ban hành: 10/12/2025

– Hiệu lực thi hành:

+ Từ 01/01/2026

+ Riêng một số quy định về thẩm quyền ban hành văn bản chi tiết của các Bộ có hiệu lực từ 01/07/2026

Luật thay thế toàn bộ Luật Giáo dục đại học năm 2012 và các luật sửa đổi, bổ sung liên quan ban hành trong giai đoạn 2013 – 2018.

2. Kết cấu của Luật

Luật bao gồm 09 Chương, 46 Điều với các điều khoản quy định chi tiết. Cụ thể:

– Chương I: Những quy định chung (Điều 1 – 14). Phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng, định nghĩa các thuật ngữ mới (tự chủ, liêm chính học thuật, GDĐH số…).

– Chương II: Tổ chức và quản trị (Điều 15 – 20). Mô hình quản trị, vai trò của Hội đồng trường, Hiệu trưởng và các Hội đồng tư vấn.

– Chương III: Hoạt động đào tạo (Điều 21 – 26). Chương trình, văn bằng, phương thức đào tạo linh hoạt và không gian số.

– Chương IV: Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo (Điều 27 – 28). Nghiên cứu gắn với thương mại hóa và hệ sinh thái khởi nghiệp.

– Chương V: Giảng viên, nhân sự hỗ trợ và người học (Điều 29 – 32). Chức danh nghề nghiệp (Trợ giảng, Nghiên cứu viên…) và quyền lợi người học.

– Chương VI: Bảo đảm và kiểm định chất lượng (Điều 33 – 37). Hệ thống bảo đảm chất lượng nội bộ (IQA) và công khai minh bạch dữ liệu.

– Chương VIII: Tài chính, tài sản (Điều 38 – 42). Cơ chế tự chủ tài chính, mức thu học phí và quản lý tài sản công.

– Chương IX: Hợp tác và đầu tư (Điều 43 – 44). Liên kết quốc tế, đầu tư xuyên biên giới và huy động nguồn lực.

 – Chương IX: Điều khoản thi hành (Điều 45 – 46). Hiệu lực từ 01/01/2026 (một số khoản về thẩm quyền ban hành văn bản có hiệu lực từ 01/07/2026).

II. NHỮNG NỘI DUNG TRỌNG TÂM VÀ ĐỘT PHÁ

1. Quyền tự chủ đại học gắn chặt với trách nhiệm giải trình

Luật khẳng định tự chủ đại học là nguyên tắc xuyên suốt, bao gồm:

– Tự chủ về học thuật và chương trình đào tạo;

– Tự chủ về tổ chức, bộ máy và nhân sự;

– Tự chủ về tài chính và huy động nguồn lực;

– Tự chủ trong hợp tác quốc tế.

Tuy nhiên, tự chủ không đồng nghĩa với tự do tuyệt đối, mà phải đi đôi với tráchnhiệm giải trình, công khai – minh bạch thông tin và chịu sự giám sát trực tiếp của Nhà nước và xã hội.

Đối với NEU: yêu cầu chuyển mạnh từ “quản lý hành chính” sang “quản trị đại học hiện đại dựa trên trách nhiệm giải trình”.

2. Đổi mới căn bản mô hình tổ chức và quản trị đại học

Một điểm đặc biệt quan trọng đối với NEU là quy định chuyển tiếp về tổ chức quản trị:

– Kể từ 01/01/2026, Hội đồng trường của cơ sở giáo dục đại học công lập kếtthúc hoạt động, thực hiện bàn giao hồ sơ, quyền hạn cho Hiệu trưởng.

– Hiệu trưởng là người đại diện theo pháp luật, chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật về mọi hoạt động của nhà trường.

– Làm rõ mô hình “Trường thuộc đại học” và cơ chế phân cấp quản lý.

– Hội đồng khoa học và đào tạo, các thiết chế tư vấn được duy trì theo mô hình linh hoạt.

Đây là sự thay đổi mang tính cấu trúc, đòi hỏi NEU phải tổ chức lại toàn bộ hệ thống quản trị, phân cấp – phân quyền và cơ chế ra quyết định.

3. Liêm chính học thuật và tự do học thuật

Lần đầu tiên, pháp luật định danh rõ ràng bằng ngôn ngữ pháp lý:

– Liêm chính học thuật: nghiêm cấm sao chép, gian lận, làm giả dữ liệu nghiên cứu, vi phạm đạo đức khoa học;

– Tự do học thuật: quyền giảng dạy, nghiên cứu, phản biện học thuật trên cơ sở chuẩn mực nghề nghiệp, phù hợp với lợi ích quốc gia.

Đây là nền tảng để NEU xây dựng văn hóa học thuật chuẩn mực và hội nhập quốc tế.

4. Mô hình Giáo dục đại học số và ứng dụng công nghệ, AI

Luật chính thức thừa nhận:

– Mô hình giáo dục đại học số, cho phép tổ chức đào tạo trên không gian số, không giới hạn không gian và thời gian;

– Ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) trong quản lý, giảng dạy và đánh giá;

– Yêu cầu bảo đảm an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân và minh bạch thuật toán.

Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để NEU đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện.

5. Đổi mới hoạt động đào tạo

Luật cho phép:

– Tổ chức đào tạo linh hoạt về thời gian, không gian và địa điểm (trụ sở chính, phân hiệu, địa điểm đào tạo khác, không gian số);

– Công nhận, chuyển đổi tín chỉ; phát triển chương trình liên ngành, tích hợp;

– Gắn đào tạo với nhu cầu thị trường lao động và chuẩn quốc tế.

6. Phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo

Luật khẳng định giáo dục đại học là:

– Trung tâm nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo;

– Chủ thể thương mại hóa kết quả nghiên cứu;

– Nơi hình thành doanh nghiệp khoa học và công nghệ.

NEU cần phát triển mạnh hệ sinh thái nghiên cứu – chuyển giao – đổi mới sáng tạo.

7. Giảng viên, nhân sự hỗ trợ và người học

Luật:

– Phân định rõ các chức danh giảng viên (GS, PGS, giảng viên chính, giảng viên…);

– Bổ sung các chức danh trợ giảng, nghiên cứu viên, nhân sự hỗ trợ học thuật. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến việc xếp lương và phụ cấp mới.

– Bảo đảm quyền lợi người học trong điều kiện tự chủ.

8. Tài chính, tài sản và hợp tác – đầu tư

– Cơ sở GDĐH được tự chủ quyết định mức thu học phí theo nguyên tắc bù đắp chi phí và có tích lũy hợp lý để tái đầu tư chất lượng;

– Mở rộng hợp tác quốc tế, liên kết đào tạo và đầu tư phát triển;

– Yêu cầu minh bạch, hiệu quả và tuân thủ pháp luật trong quản lý tài chính – tài sản.

III. ĐỊNH HƯỚNG CÁC NHIỆM VỤ TRỌNG TÂM NEU CẦN TRIỂN KHAI

Để thực thi Luật Giáo dục đại học 2025 đúng pháp luật, đúng lộ trình và hiệu quả, cần tập trung vào các nhóm nhiệm vụ sau:

1. Kiện toàn bộ máy tổ chức và quản trị

– Thực hiện đầy đủ việc bàn giao từ Hội đồng trường sang Hiệu trưởng theo Điều 46.

– Hoàn thành kiện toàn nhân sự lãnh đạo trong vòng 06 tháng kể từ 01/01/2026.

2. Rà soát, sửa đổi toàn bộ hệ thống văn bản nội bộ

– Quy chế tổ chức và hoạt động;

– Quy chế tài chính, chi tiêu nội bộ;

– Quy định đào tạo, khoa học công nghệ, hợp tác quốc tế…

3. Xây dựng và phê duyệt lại Chiến lược phát triển NEU

– Rà soát sứ mạng, tầm nhìn, mục tiêu;

– Trình cơ quan có thẩm quyền phê duyệt trong thời hạn 12 tháng.

4. Đẩy mạnh chuyển đổi số và giáo dục đại học số

– Xây dựng lộ trình mô hình đại học số;

– Phát triển cơ sở dữ liệu lớn, hạ tầng công nghệ;

– Nâng cao năng lực số cho 100% viên chức và người lao động;

– Hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu chuyên ngành phục vụ trách nhiệm giải trình.

5. Tái cấu trúc hoạt động Đào tạo và Khoa học:

– Cập nhật chương trình đào tạo theo Khung trình độ quốc gia và Chuẩn chương trình mới.

– Phát triển các chương trình liên ngành, tích hợp và đẩy mạnh chuyển giao công nghệ, kết nối doanh nghiệp.

6. Xây dựng “Hệ sinh thái Liêm chính học thuật”

– Ban hành Bộ quy tắc ứng xử và cơ chế giám sát đạo đức học thuật và xử lý vi phạm;  

– Bảo vệ quyền tác giả và uy tín học thuật và thương hiệu NEU.

7. Hoàn thiện hệ thống bảo đảm và kiểm định chất lượng

– Hoàn thiện hệ thống bảo đảm chất lượng bên trong (IQA);

– Rà soát chương trình đào tạo đáp ứng chuẩn mới trong vòng 36 tháng.

– Đẩy mạnh kiểm định quốc tế và công khai minh bạch dữ liệu chất lượng trên website trường.

8. Quản lý nhân sự theo vị trí việc làm

– Rà soát, sắp xếp và hoàn thiện chế độ cho đội ngũ nhân sự hỗ trợ (đặc biệt là Trợ giảng);

– Xây dựng chính sách thu hút nhân tài và hỗ trợ giảng viên nghiên cứu quốc tế.

– Gắn đánh giá nhân sự với hiệu quả và chất lượng.

IV. KẾT LUẬN

Luật Giáo dục đại học 2025 là bước ngoặt pháp lý lớn, thiết lập khung pháp lý hiện đại, tiệm cận tiêu chuẩn quốc tế, chuyển mạnh từ tư duy “quản lý hành chính” sang quản trị đại học hiện đại, đề cao tự chủ, liêm chính, chất lượng và đổi mới sáng tạo. Việc triển khai nghiêm túc, bài bản Luật không chỉ là nghĩa vụ tuân thủ mà còn là cơ hội để Đại học Kinh tế Quốc dân bứt phá, khẳng định vị thế và vai trò là trườngđại học trọng điểm quốc gia, có uy tín trong khu vực và quốc tế.